Scenariusz uroczystości z okazji Świąt Wielkanocnych
pt. „O wielkanocnych tradycjach”
Przebieg uroczystości
Konferansjer: Pragnę serdecznie powitać Państwa na dzisiejszej uroczystości z okazji Świąt Wielkiej Nocy i zaprosić do obejrzenia programu artystycznego opowiadającego o tradycjach wielkanocnych.
…………………….
Witajcie mili goście,
coście tu przybyli.
Dziś o dawnych obyczajach
będziemy mówili.
……………………..
Wnet Wielkanoc nas powita,
bazie nad potokiem,
a w zieleni borówkowej skryta –
pisaneczka zerknie okiem.
……………………..
Wielkanoc, Wielkanoc!
Bardzo piękne święta.
Każdy z nas pisanki
przepiękne pamięta.
…………………….. (zaprasza dzieci)
Usiądźcie więc wygodnie,
trochę posłuchajcie!
A jak czegoś nie wiecie –
to nas zapytajcie.
Wszyscy siadają przy stole
……………………..
Wielkanoc, Wielkanoc!
Wielka radość w sercu,
gdy chodzisz po świecie
– kwitnącym kobiercu.
……………………..
Na stole pisanki
tęczą malowane.
Wśród zieleni trawy –
cukrowy baranek.
……………………..
Bazie w wazoniku,
ciasta i wędliny.
WIELKANOC – i wielkie
spotkanie rodziny.
……………………..
Nasz stół wielkanocny
haftowany w kwiaty.
W borówkowej zieleni
listeczków skrzydlatych,
lukrowana baba
rozpycha się na nim,
a przy babie –
mazurek w owoce przybrany. (Ewa Skarżyńska)
……………………..
Na półmisku rośnie rzeżucha –
jak przystało –
prababci ręką wysiana,
cukrowy baranek
skubie ją nieśmiało,
a obok misa pisanek.
……………………..
Wielkanoc obchodzimy wiosną, gdy przyroda budzi się z zimowego snu. Na polach słychać śpiew ptaków, szum wiatru, szmer strumienia. W powietrzu czuć zapach budzącej się do życia przyrody. Święto to ściśle związane jest z wiosną i towarzyszą mu różne zwyczaje i obrzędy, które sięgają prasłowiańskich czasów.
Wszyscy razem mówią
Wielkanocne obyczaje
Wszyscy dobrze znamy
Pamiętamy o nich
Gdy się przy stole zbieramy.
……………………..
Obrzędy wielkanocne rozpoczyna Niedziela Palmowa, zwana też Kwietną, lub Wierzbną. Upamiętnia ona wjazd Jezusa do Jerozolimy. Materiał, z jakiego sporządzano palmy ,był ustalony tradycją. Zgodnie ze starymi wierzeniami palmy powinny zawierać gałązkę leszczyny, wierzby, cisu, sosny lub jałowca i winorośli, nie powinny natomiast zawierać gałązki topoli.
……………………..
Oprócz gałązek dokładano do nich także pióropusze trzciny, suszone, bibułkowe lub żywe kwiatki. Wysokość palmy zależała od regionu. Wierzono, że im dłuższa – tym dłuższe życie. Zatknięta za obrazem palma miała chronić przed pożarem i piorunem, a połknięta bazia przed chorobą gardła. Aby palma miała tę moc musiała być poświęcona w kościele.
……………………..
Wczesnym rankiem w Niedzielę Wielkanocną, chłopcy ganiali dziewczęta wymachując wierzbową gałązką. Bicie to miało napełnić dziewczynę siłą do pracy w polu.
……………………..
Dziś obchody Niedzieli Palmowej są proste. Ludzie kupują lub robią sobie palemki, idą z nimi do kościoła, gdzie podczas lub po mszy odbywa się ich święcenie. Potem niosą je do domu, na wsi zatykają starym zwyczajem za święty obraz ,w mieście wieszają na ścianie lub wstawiają do wazonu i trzymają do następnej Niedzieli Palmowej.
……………………..
Początek Wielkiego Tygodnia oznaczał koniec porządków przedświątecznych. W tym czasie chłopcy chodzili po wsi, uderzając kijami w drzwi i płoty , robili hałas aby odstraszyć złe moce.
……………………..
Dni wielkotygodniowe wróżyły pogodę na cały rok; uważano, że jaka Wielka Środa- taka będzie wiosna, jaki Czwartek- takie lato, Wielki Piątek wróżył pogodę na żniwa i wykopki, a Sobota zapowiadała pogodę na całą zimę.
……………………..
W Wielki Czwartek i w Wielki Piątek zajmowano się malowaniem jajek.
Jajko jest symbolem odradzającego się życia.. W chrześcijaństwie jest to symbol grobu, z którego zmartwychwstał Chrystus.
Jajku przypisywano moc magiczną. Należało je jednak ozdobić jakimś znakiem: kwiatkiem, słońcem, gałązką, kogucikiem, ptaszkiem, serduszkiem, kurzą łapką…
Sposoby ozdabiania pisanek były różne: wydrapywanie, woskowanie, malowanie, oklejanie, pianie, kraszenie..
Piosenka „Pisanki”
Wszyscy razem śpewają:
1.
Pisanki, pisanki, jajka malowane,
nie ma Wielkanocy bez barwnych pisanek.
Pisanki, pisanki, jajka kolorowe,
na nich malowane bajki pisankowe.
2.
Na jednej kogucik, a na drugiej słońce,
śmieją się na trzeciej laleczki tańczące.
Na czwartej kwiateczki, a na piątej gwiazdki,
Na każdej pisance piękne opowiastki.
……………………..
Pisanki wraz z kiełbaską, chlebem, solą i chrzanem wkłada się do koszyczka i w Wielką Sobotę niesie do poświęcenia.
……………………..
Święcone, niegdyś w Polsce bardzo sute, dziś znacznie skromniejsze, od wieków należy do najmilszych tradycji, pielęgnowanych w każdym polskim domu.
W naszym dzisiejszym święconym nie ma pieczonego prosięcia, ale jest chrzan, sól, kiełbasa, babka i pisanki, a wszystko mieści się w małym koszyczku.
……………………..
W Wielką Niedzielę o wschodzie słońca w kościele odprawia się msza zwana rezurekcją. Po powrocie do domu wszyscy zasiadają do wspólnego śniadania, przy odświętnie przystrojonym stole. Spożywają czerwony barszcz ze święconką, dzielą się jajkiem i składają sobie życzenia.
……………………..
W dawnej Polsce chłopi głęboko wierzyli, że nic ze święconego nie może się zmarnować.
Okruszyny ciast rozsiewano więc po ogrodzie, skorupki z jajek wynoszono na grządki. Pilnowano tylko, aby żadnych święconych okruszyn nie zjadły kury, bo by piały jak koguty. Kawałki chleba, sera i kiełbasy dawano krowom i koniom, bądź zakopywano w ziemi na znak „że wszystko z niej pracą rąk wydostaje”.
……………………..
Po niedzieli spędzonej w gronie rodzinnym, przeważnie na jedzeniu, nadchodzi dzień harców i swawoli – poniedziałek, słynący w całej Polsce z oblewania się wodą. Różne nazwy nadawano temu zwyczajowi- Oblewanka, Lejek i wreszcie dyngus i śmigus.
……………………..
Stary zwyczaj każe oblewać się wzajemnie wodą i wołać przy tym: Śmingus! Dyngus!
Dziś wystarczy, by zachować zwyczaj, buteleczka zwykłej wody kolońskiej lub perfum.
Wszyscy razem mówią
Za uwagę dziękujemy,
zdrowia, szczęścia wam życzymy.
Niech te Święta Wielkanocne
będą ciepłe i radosne!
