Konspekt lekcji etyki w Liceum i szkole podstawowej oraz gimnazjum
Temat: „Być dobrym” – co to oznacza?
Cele:
Uczniowie:
poznają podstawowe wartości etyczne, rozumieją jak ważne są one w codziennym życiu,
rozbudzają refleksje nad sobą i swoim postępowaniem oraz wartościami, którymi się kierują,
kształtują w sobie postawy otwarte wobec innych ludzi,
umiejętnie omawiają różne koncepcje dobra,
potrafią czytać ze zrozumieniem i interpretować podane teksty,
trafnie oceniają postawy innych.
Metody pracy:
praca z tekstem,
praca w grupach,
drama,
dyskusja.
Formy pracy:
praca indywidualna,
praca zbiorowa,
praca w grupach.
Środki dydaktyczne:
teksty z artykułów prasowych,
teksty filozofów,
karton lub szary papier,
pisaki.
Przebieg zajęć:
1. Powitanie uczniów.
2. Czynności organizacyjno-porządkowe, sprawdzenie listy obecności, pracy domowej.
3. Krótkie wprowadzenie do lekcji: zapisanie tematu, określenie celu zajęć.
4. Nauczyciel dzieli uczniów na cztery grupy. Każda z grup otrzymuje duży karton lub szary papier, na którym będzie wykonywać swoje zadanie. Uczniowie na środku papieru piszą wyraz „DOBRO”, następnie muszą wypełnić papier pisząc wszystkie skojarzenia związane z tym, czym jest dobro.
5. Każda grupa prezentuje efekty pracy opatrując je krótkimi komentarzami. Także nauczyciel komentuje efekty pracy uczniów. Próba odnalezienia synonimów do poszczególnych skojarzeń – ukaże to różne konteksty i sytuacje stosowania pojęcia.
6. Nauczyciel zapisuje na tablicy zdanie „Dobry to…” oraz każdej grupie rozdaje jeden artykuł prasowy. Uczniowie mają za zadanie przeczytać tekst i dokonać jego analizy, a następnie odpowiedzieć na pytanie w jakim sposób w danym tekście jest rozumiane dobro? Uczniowie muszą umiejętnie argumentować swoje stanowiska. Nauczyciel prosi wybranego ucznia o zapisanie wniosków na tablicy.
7. Podsumowanie zadania – wyodrębnienie pojęcia dobro jednostkowe oraz dobro ogólne, podkreślenie wpływu sytuacji jednostkowej na ocenę dobra.
8. Nauczyciel zadaje uczniom pytanie wzbudzające w nich refleksję: „Czy istnieje dobro absolutne?”
9. Każda grupa otrzymuje od nauczyciela tekst filozoficzny (załącznik). Uczniowie mają przedstawić koncepcję dobra w ujęciu filozofa, którego tekst otrzymali do analizy. Zwracają uwagę na argumentację filozofów oraz na znaczenie danej koncepcji. Każda grupa przedstawia swoje efekty pracy. Nauczyciel motywuje uczniów do dyskusji i prezentacji swoich stanowisk.
10. Nauczyciel prosi uczniów, aby przygotowali jak najwięcej przysłów dotyczących dobra (np. „nie czyń drugiemu, co tobie niemiłe itp.).
11. Uczniowie mają za zadanie napisanie na karteczkach, kto według nich jest uosobieniem dobra. Kilka uczniów czyta na głos swoją odpowiedź.
12. Podsumowanie zajęć, utrwalenie wiadomości oraz sformułowanie wniosków.
13. Praca domowa: uczniowie mają za zadanie ułożyć krzyżówkę, w której hasłem jest wyraz DOBRO.
Załącznik 1.
Teksty powinny zawierać:
Tekst nr 1 – PLATON:
1. Dobra realne i dobra idealne
a) teoria etyczna,
b) związek dóbr z miłością,
c) dobro jako zasada świata.
Tekst nr 2 – ARYSTOTELES:
1. Cele jako droga do osiągnięcia dobra.
2. Eudajmonia jako dobra najwyższe.
3. Rodzaje cnót.
4. „Doktryna środka”.
Tekst nr 3 – KANT:
1. Pojęcie dobrej woli i obowiązku.
2. Prawo moralne.
Tekst nr 4 – NIETZSCHE:
1. Moralność panów i moralność niewolników.
2. Moralność współczesna
a) trzy główne założenia,
b) zasady moralności współczesnej.
3. Krytyka moralności współczesnej.
