KONSPEKT WOJSKOWY
Temat: Poznajemy zasady musztry.
Cele lekcji:
Uczeń:
– poznajde zasady musztry,
– wie na czym polegają podstawowe komendy,
– potrafi je wymienic i opisać.
Metody:
– miniwykład,
– ćwiczenia praktyczne.
Formy:
– zbiorowa,
– indywidualna.
PRZEBIEG LEKCJI:
1) Wprowadzenie: Mini wykład wprowadzający w tematykę problemową zajęć. Przykładowy tekst:
„Musztra jest jednym z elementów zbiórek harcerskich. Właściwie stosowana ma istotne znaczenie w harcerskim wychowaniu. Musztra usprawnia działania organizacyjne, stanowi oprawę uroczystości harcerskich. Zwiększa bezpieczeństwo i porządek, wprowadza dyscyplinę. Musztra harcerska oparta jest na wybranych elementach musztry wojskowej, są w niej także elementy typowe dla zajęć harcerskich. Układ tematyczny „Zasad” odbiega jednak od schematu „Regulaminu musztry wojskowej”. Wiąże się to ze sposobem nauczania musztry w podstawowej jednostce harcerskiej, jaką jest drużyna.”
2) Prowadzący zapoznaje uczestników zajęć z podstawowymi pojęciami i komendami związanymi z musztrą harcerską: komenda, postawa zasadnicza, postawa swobodna, komenda wróć, zbiórka w szyku, komenda „Frontem do…!”, skrzydła, odstęp, odległość, czoło, ogon, kierunkowy, zamykający, równanie, krycie, odliczanie, zwroty w miejscu, marsz, bieg, zatrzymanie, zwolnienie, przejście z szeregu w kolumnę dwójkową, poddanie i czołganie, występowanie, komenda „Druh!”, „Druhna!”, salutuje się, meldowanie.
3) Prowadzący najpierw odczytuje wszystkie pojęcia, następnie każde objaśnia (załącznik 1).
4) Gra edukacyjna: nauczyciel przygotowuje karteczki z nazwani komend. Każdy harcerz losuje jedną kartkę, następna ma opowiedzieć na czym polega dana komenda.
5) Podsumowanie punktów. Najlepsi zostaja nagrodzeni.
6) Rozwianie wątpliwości, podsumowanie, harcerze zadają pytania.
7) Prowadzący opowiada, o czym będą kolejne zajęcia.
8) Pożegnanie, sprawdzenie listy obecności, plusy za aktywność.
Załącznik 1.
Komenda to wypowiedziany rozkaz, który harcerka, harcerz lub oddział harcerski muszą
natychmiast jednocześnie i jednolicie wykonać. Komendy mogą być proste, np. „Baczność!”, „Spocznij!”, „Wróć!”; lub złożone np. „W lewo zwrot!”. Zapowiedź komendy podaje się wyraźnie, głosem donośnym lekko przyciągając ostatnią głoskę, zaś hasło – po krótkiej przerwie – szybko i ostro. Aby wskazać tych, których dotyczy komenda można przed zapowiedzią dodać wyróżnik, np. „Zastęp 3po3 w dwuszeregu frontem do mnie zbiórka!”.
Postawa zasadnicza (baczność!) wyraża gotowość przyjęcia i wykonania rozkazu. Harcerz lub harcerka w postawie zasadniczej stoi nieruchomo z podniesioną głową i wzrokiem skierowanym na wprost, z rękami opuszczonymi wzdłuż tułowia (zwarte palce dłoni przyłożone d ud), złączywszy obie pięty, a rozsunąwszy czubki butów na szerokość równą szerokości własnej stopy. Na baczność możemy coś trzymać tylko w lewej ręce. Twarzą zawsze zwracamy się w kierunku osoby wydającej komendę. Zwolnieniem z postawy zasadniczej jest tylko komenda „Spocznij!” Postawę zasadniczą przyjmuje się zawsze na komendę „Baczność!” lub „Zbiórka!”, na zapowiedź każdej komendy, w czasie wydawania i otrzymywania rozkazów, podczas składania meldunków, oddawania honorów, słuchania i śpiewania hymnu państwowego i ZHP, podczas ewangelii na mszy św., podczas hymnu „Boże, coś Polskę”.
Postawa swobodna (spocznij!) pozwala na częściowy odpoczynek podczas uroczystości
służbowych. Na komendę „Spocznij!” należy energicznie odstawić lewą nogę lekko w bok, a ręce spleść z tyłu. W postawie swobodne, w razie potrzeby, można poprawić umundurowanie.
Komendę „Wróć!” podaje się w celu przerwania lub cofnięcia czynności uprzednio nakazanej. Na tę komendę harcerze wracają do takiej, w jakiej byli przed rozpoczęciem odwołanej komendy.
Zbiórka w szyku. Szereg, dwuszereg, rząd, kolumna dwójkowa lub czwórkowa itp. to różne rodzaje szyków. Szyk to warte ustawienie harcerzy, którzy znajdują się w szeregach lub rzędach, w ustalonych odstępach i odległościach, zachowując krycie i równanie. Harcerze ustawiają się wzrostem zaczynając od harcerza najpełniej umundurowanego. Ustawiają się tak, aby prawoskrzydłowy znajdował się w odległości 3 kroków od wydającego komendę.
Komenda „Frontem do …!” wskazuje w jakim kierunku harcerze mają się ustawić twarzami.
Skrzydła –prawe i lewe zakończenie szyku.
Odstęp – odległość między harcerzami mierzona wzdłuż frontu szyku (na szerokość dłoni)
Odległość – oddalenie między harcerzami mierzona wgłąb szyku(na wyciągnięcie ręki osoby z drugim szeregu).
Czoło –przednia część kolumny (początek).
Ogon – tylna część kolumny (koniec).
Kierunkowy – harcerz maszerujący w pierwszym szeregu na prawym skrzydle, do którego wszyscy pozostali równają swój krok.
Zamykający – harcerz maszerujący na lewym skrzydle w ostatnim szeregu kolumny.
Równanie –ustawienie harcerzy w szeregu w linii prostej (równamy do osoby po prawej).
Krycie –ustawienie harcerzy w rzędzie, linii prostej tak, by następni nie wychodzili poza
poprzedników (pokrycie, gdy ktoś wystąpił z szyku). Odliczanie daje możliwość stwierdzenia, ilu harcerzy stoi w szyku, służy także do formowania kolumn. Odbywa się na komendę „Kolejno – odlicz!” lub „Do dwóch – odlicz!”. Gdy odliczania odbywa
się w szeregu, na hasło komendy harcerze z pierwszego szeregu, zwracają jednocześnie głowy w prawo, a prawoskrzydłowy w lewo, wypowiadając głośno słowo „raz” (nie „jeden”!). Stojący w szeregu odliczają kolejno zwracając głowę w lewo, po czym przyjmują postawę swobodną. Jeżeli odliczanie odbywa się w dwuszeregu, harcerze w drugim szeregu przyjmują postawę swobodną jednocześnie z harcerzem przed nimi stojącym w pierwszym szeregu. Lewoskrzydłowy w drugim szeregu podaje głośno „pełny!” (jeśli szeregi są pokryte) lub „niepełny!”.Zwroty w miejscu wykonuje się na komendy „! Lewo zwrot!”, „W prawo zwrot!” i „W tył zwrot!”.
Zwroty w lewo i w tył wykonuje się przez obrót w lewo na obcasie lewego buta i czubku prawego, a zwroty w prawo odwrotnie. Zwroty wykonuje się na dwa tempa: pierwsze – zwrot; i drugie – energiczne dostawienie nogi pozostałej w tyle po zwrocie.
Marsz wykonuje się na komendę „Marsz!”, „Za mną marsz!”, „Na wprost marsz!” itp. rozpoczynając od lewej nogi. Niezależnie od kierunku marszu pierwsze 3 kroki wykonuje się zawsze na wprost.
Bieg wykonuje się na komendę „Biegiem marsz!”. Do marszu wraca się na komendę „Równy krok”. Po usłyszeniu tej komendy biegnący wykonują jeszcze 3 kroki biegiem, a potem z lewej nogi rozpoczynają marsz równym krokiem.
Zatrzymanie odbywa się na komendę „Zastęp –stój!” lub „Stój od czoła!”. Harcerze wykonują jeszcze 3 kroki po czym kierujący zatrzymuje się, a reszta dołącza. Po przystawieniu drugiej nogi wszyscy przyjmują postawę swobodną.
Zwolnienie z szyku odbywa się na komendę „Rozejść się!” lub „W tył –rozejść się!”. W przypadku tej drugiej harcerze najpierw robią w tył zwrot, a potem rozchodzą się.
Przejście z szeregu w kolumnę dwójkową wykonuje się na komendę „Dwójki w prawo – twórz!”. Wszyscy wykonują w prawo zwrot, a „dwójki” dodatkowo – wykrok stając obok „jedynek”.
Padanie i czołganie się wykonuje się na komendę „Padnij!”, „Czołgaj się!”. Odwołaniem tych komend jest „Powstań!”.
Występowanie. Wskazany słowem lub gestem harcerz występuje do przodu wykonując 3 kroki. Jeżeli stoi w drugim szeregu, swoją prawą rękę ładzie na prawym ramieniu harcerza przed nim, który wykonuje wykrok w lewo. Występujący zajmuje jego miejsce, po czym występuje robiąc 3 kroki. Po tym harcerz z pierwszego szeregu wraca na swoje miejsce. Powrót do szyku wykonuje się na komendę „Wstąp!” i wygląda tak samo.
Komenda „Druh!” lub „Druhna!” zobowiązuje wskazanego do przyjęcia postawy zasadniczej i wypowiedzenia swojego stopnia i imienia z nazwiskiem, np. tropicielka Ala Nowak”, „Harcerka Kasia Kowalska” lub „Harcerka na próbie Anna Jabłońska”.
Salutuje się zwracając głową w stronę pozdrawianego, równocześnie unosząc prawą rękę do lilijki na nakryciu głowy (dwa palce wyprostowane) lub przy pagonie w przypadku nie posiadania nakrycia głowy. Lewa ręka w tym czasie jak w postawie zasadniczej.
Meldowanie. Meldunek jest zwięzłym sprawozdaniem składanym przełożonemu o przebiegu wykonywanych czynności. Powinien zawierać funkcję, stopień, nazwisko meldującego oraz czynność, której dotyczy meldunek, np. „Druhu drużynowy, zastępowa 3po3, pionierka Ala Kowalska melduje zastęp w trakcie nauki musztry. Stan … + 1; zgodny, sprawdzony”. W czasie meldowania harcerze, którzy są meldowani stoją na baczność.
