Nauczanie przedszkolne jest bardzo ważnym, choć niedocenianym etapem w rozwoju naszych dzieci. Nauczyciele dokładają wszelkich starań aby rozbudzać ciekawość świata u naszych dzieci, ale też kształtować i umacniać w nich właściwe postawy i pozytywne wzorce. Dużą rolę w tym procesie odgrywa edukacja teatralna.
Dlaczego edukacja teatralna jest potrzebna?
Edukacją teatralną nazywamy ogół wpływów dydaktyczno-wychowawczych podejmowanych przez nauczyciela, sprzyjających zdobywaniu podstawowego zasobu wiedzy o teatrze jako dziedzinie sztuki. Edukacja teatralna wychodzi naprzeciw różnorodnym potrzebom przedszkolaków (m.in. naprzeciw potrzebie: zabawy, aktywności, twórczej ekspresji, współdziałania w grupie, sukcesu, uznania) zaspakajając je w zadowalającym stopniu. Dzieci w wieku przedszkolnym wykazują ogromną potrzebę kreowania i przeżywania rzeczywistości. Potrzebę tę mogą realizować poprzez kontakt ze sztuką. Zainteresowanie dzieci sztuką budzi ich twórczą aktywność. Mówiąc o edukacji teatralnej mamy na myśli przede wszystkim wychowywanie dzieci poprzez sztukę, przedstawianie im różnych wartości w sposób, którego mogą dotknąć, poczuć, a także samemu doświadczyć. Edukacja teatralna wzbogaca proces dydaktyczno-wychowawczy, rozbudza wszelkie sfery poznania i działania, przeciwdziałając monotonii, a także dosłownej i biernej postawie dziecka w stosunku do edukacji. Dodatkowo edukacja teatralna daje nauczycielowi szeroki wachlarz form i sposobów umożliwiających realizację celów poznawczych, kształcących i wychowawczych. Niektóre techniki teatralne wywodzą się przecież z gier i zabaw, stąd też są najbliższe dzieciom w tym wieku. Już od najwcześniejszego dzieciństwa można zaobserwować ile radości dzieciom daje naśladowanie innych, przebieranie się za jakieś postaci, zabawy odwzorowujące jakąś prawdziwą działalność dorosłych itp. Dlatego też, bardzo często dzieci są idealnymi wręcz aktorami, reżyserami, scenarzystami, narratorami, projektantami lalek itd. Poza tym dzieci wcale nie trzeba namawiać do takiej działalności, a jedynie dać im ku temu sposobność.
Dlaczego teatr jest najlepszą dla dzieci formą sztuki?
Teatr jest kompletną formą sztuki, gdyż wykorzystuje się w nim bardzo wiele tworzyw i nad nimi wszystkimi trzeba odpowiednio zapanować i umiejętnie kreować. Mówiąc o tworzywach mamy na myśli media, którym możemy operować aby przekazać innym swój zamysł, mogą to być np. słowo, dźwięk, barwa, drewno, światło itp.). W przedstawieniu teatralnym możemy stosować wariacje tych tworzyw, scena jest otwarta dla pomysłów i inicjatyw. Umysły dzieci są niezwykle twórcze, a co więcej naprawdę bardzo pragną się rozwijać. Przedstawienie teatralne, które stanowi syntezę wszystkich sztuk, jakie istnieją jest więc doskonałą formą dla najmłodszych.
Program edukacji teatralnej
Jak konkretnie można podejść do tematu edukacji teatralne w przedszkolu? Wprowadzanie tego rodzaju wychowania przez sztukę wymaga pokazania dzieciom odpowiednich narzędzi. W tym celu stosuje się
wiczenia ortofoniczne kształcące poprawną artykulację i dykcję (pomocne tu będą zajęcia z logopedą). Jeżeli, któreś z dzieci ma problemy z wymową nie należy go odsuwać od zajęć, najważniejsze są dobre chęci i zainteresowanie malucha tą tematyką. Nauczyciel prowadzący ma za zadanie jedynie stwarzać warunki do twórczości dzieci, ale nie powinien im nic narzucać np. poprzez opowiadanie wybranego utworu, wyłonienie bohaterów biorących w nim udział, określenie ich cech, próby gry aktorskiej własnymi lub wyuczonymi słowami. Ważne jest też zwracanie uwagi na intonację wypowiadanych kwestii. Nauczyciel może też sięgnąć po gry dramatyczne, pozwalające łączyć zabawę i działanie z procesem uczenia się, wtedy wszystkie dzieci są zaangażowane w symulację sytuacji dramatycznych, nauczyciel staje się w ich trakcie dyskretnym animatorem, współdziałającym z przedszkolakami. Na dalszym etapie dzieci mogą już próbować układać dialogi i odgrywać inscenizacje. W międzyczasie dzieci poznają rodzaje tworzywa teatralnego i możliwości kształtowania go, a także różne rodzaje przedstawień (z żywymi aktorami, kukiełkami, lalkami, pacynkami, itp.). Nauczyciel powinien też zapewnić dzieciom kontakt z widowiskami i spektaklami takimi jak słuchowiska radiowe, przedstawienia Teatru Telewizji dla dzieci, nagrania wideo itp., a także, a może przede wszystkim wyjazdy do teatru profesjonalnego. Możliwe też jest nawiązywanie współpracy z teatrem, zapraszanie aktorów do przedszkola, zakulisowe zwiedzanie teatru i poznawanie jego pracy itp.
Czego uczy edukacja teatralna?
Edukacja teatralna od strony czynnej (branie udziału) jak i biernej (oglądanie) przygotowuje dzieci do odbioru dzieł sztuki teatralnej, filmowej radiowej. Stykanie się z tą formą sztuki budzi wrażliwość dzieci na piękno, estetykę, ale także zwiększa ich szacunek wobec twórców i pracy włożonej przez nich w proces tworzenia spektaklu (znają go, gdyż same odgrywają przedstawienia). Teatr dla najmłodszych pomaga w kształtowaniu odpowiednich postaw moralnych u dzieci, odróżnianiu dobra od zła, a wszystko to przedstawia w przepięknej, barwnej formie baśni.
