Konspekt lekcji języka polskiego, „Makbet”
Temat: Metafizyka i fantastyka w dramacie „Makbet” W. Szekspira.
Cele lekcji:
Uczeń:
– zna i rozumie treść dramatu „Makbet”,
– poznaje twórczość Szkspira, jako element arcydzieł literatury światowej,
– rozumie szekspirowską wizję świata i człowieka,
– jest zmotywowany do formułowania własnych hipotez i sądów dotyczących poznanego utworu,
– umiejętnie analizuje i interpretuje omawiany dramat,
– aktywnie uczestniczy w dyskusjach przeprowadzanych podczas lekcji.
Metody pracy:
– przekład intersemiotyczny, elementy dramy i inscenizacji,
– analiza dokumentacyjna,
– pogadanka, dyskusja.
Formy pracy:
– praca zespołowa,
– praca indywidualna,
– praca zbiorowa.
Środki dydaktyczne:
– fragment filmu „Tragedia Makbeta” R. Polańskiego.
Przebieg lekcji:
Czynności organizacyjne – sprawdzenie listy obecności, odpytanie uczniów z wiadomości poznanych na poprzedniej lekcji oraz z pracy domowej.
Zapisanie tematu lekcji.
Wprowadzenie: wyjaśnienie pojęć: metafizyka (świat rzeczy, zdarzeń pozazmysłowych, poza fizyką), fantastyka (ukazanie rzeczy, zjawisk nie mających swych odpowiedników w rzeczywistości).
Uczniowie zostają podzieleni na dwie grupy. Otrzymują ok. 20 minut na przygotowanie się do inscenizacji sceny 1 oraz 2 aktu I.
Prezentacja efektów pracy zespołowej.
Wspólna ocena inscenizacji przez klasę (ocena koleżeńska).
Krótka rozmowa kierowana. Nauczyciel odwołując się do przedstawianych inscenizacji opowiada o poglądach ludzi z czasu akcji „Makbeta” – przywołuje świat czarownic, wiary w magiczne moce.
Uczniowie starają się określić przestrzeń w jakiej toczą się wydarzenia w omawianym dramacie, czas akcji, wygląd bohaterów, atrybuty.
– przestrzeń – wrzosowiska, miejsca niezaludnione, niedostępne, ciemne, ponure, pieczary,
– czas działania – noc, ciemność, szarość,
– wygląd – szpetota, są kobietami, ale ich brody sugerowałyby męskie cechy osobowościowe – wbrew naturze,
– atrybuty – (cechy charakterystyczne objawiające się przez zachowanie i to, o czym mówią) – są pamiętliwe, okrutne, dręczące ludzi, nękające ich, nie pozwalające na chwilę spokoju, znające się na magii, solidarne w działaniu, znające przyszłość, niezależne od woli człowieka, mające nad nim moc i przewagę, objawiają mu tajemnicę, zagadkowe, mówią dwuznacznie.
9. Próba odczytania przez uczniów symboliki przedstawionych w omawianym fragmencie czarownic.
10. Wnioski :
Czarownice są symbolami:
podświadomości – tej części ludzkiej osobowości, gdzie mieszczą się popędy, ciemne myśli, pragnienia, wspierane przez świadomość, objawiane w snach, malignie, szaleństwie,
pokus czyhających na człowieka,
ambicji, marzeń (o koronie, władzy, zaszczytach),
zła tkwiącego w świecie i człowieku,
ciemnej strony natury człowieka, zakamarków jego duszy,
impulsów, przypadku.
11. Sformułowanie notatki podsumowującej lekcję i zawierającej powyższe wnioski.
12. Prezentacja fragmentu filmu „Tragedia Makbeta” R. Polańskiego.
13. Uczniowie określają funkcję sceny ze sztyletem (wniosek: Przedstawia wyobraźnię Makbeta, wybujałą, niespokojną, tworzącą obrazy nieomal realne, a nie dotykalne – ponadzmysłowe, irracjonalne
14. Wnioski z lekcji dotyczą roli i funkcji fantastyki w „Makbecie”:
tworzy nastrój utworu – tajemniczości, zagadkowości,
eksponuje problem psychomachii,
pogłębia psychologizację bohaterów – przedstawia wnętrze postaci,
służy wyeksponowaniu prawdy o człowieku, penetrowaniu tajemnicy duszy ludzkiej, niewidzialnej dla człowieka,
ukazuje antynomiczność świata – sfera materii i ducha,
łączy się z wątkami motywowanymi realistycznie.
15. Nauczyciel zadaje uczniom pracę domową: Czy w obejrzanych przez Ciebie filmach fantastyka pełniła podobną czy inną funkcję niż w „Makbecie”? Odpowiedź uzasadnij.
