Temat: „Dżuma” A. Camusa jako powieść-parabola.
Cele lekcji:
Uczniowie;
interpretują paraboliczny sens lektury,
wie, czym jest przypowieść i potrafi zdefiniować gatunek,
umiejętnie interpretuje sens motta utworu A. Camusa,
wie, czym jest uniwersalizacja sensu utworu i potrafi motto z lektury przenieść do czasu i miejsca akcji,
trafnie interpretuje zarówno dosłowny, jak i metaforyczny sens powieści.
Metody pracy:
referat,
praca z tekstem,
rozmowa kierowana,
pogadanka,
prezentacja.
Formy pracy:
praca indywidualna,
praca zbiorowa.
Środki dydaktyczne:
podręcznik: J. polski, kl. III „Przeszłość to dziś”,
egzemplarz lektury: A. Camus „Dżuma”,
Słownik terminów literackich,
prezentacja multimedialna.
Przebieg lekcji:
1. Czynności organizacyjne i porządkowe. Sprawdzenie listy obecności i zapisanie tematu lekcji.
2. Nauczyciel prosi jednego z uczniów o wystąpienie z opracowanym wcześniej referatem. Przypomina on definicję przypowieści i określa jej główne cechy charakterystyczne. Uczniowie, którzy wysłuchali referatu mogą zadać przygotowującemu go uczniowi pytania dotyczące problematyki.
3. Uczniowie pod tematem lekcji zapisują definicję przypowieści oraz cechy gatunkowe.
4. Nauczyciel odczytuje uczniom motto powieści. Do tablicy przywiesza karton ze zdaniem: Jest rzeczą równie rozsądną ukazać jakiś rodzaj uwięzienia przez inny, jak ukazać coś, co
istnieje rzeczywiście, przez coś innego, co nie istnieje. (Daniel Defoe: Dziennik zarazy)
5. Uczniowie starają się indywidualnie zinterpretować sens motta powieści. Wspólnie dzielą się refleksją. Najtrafniejszą interpretację wszyscy zapisują w zeszytach.
6. Nauczyciel dzieli uczniów na cztery grupy. Każda z grup będzie miała inne zadanie:
Grupa 1: Określ, na czym polega uniwersalizacja sensu w odniesieniu do opisu miejsca i czasu akcji. Uczniowie zapisują na kartkach swoje spostrzeżenia uzgadniając je wcześniej między sobą.
Grupa 2: Postaraj się zinterpretować dosłowne znaczenie tytułu omawianej powieści. Jeżeli jest to konieczne, skorzystaj z Internetu (dostępny jeden komputer).
Grupa 3: Spróbuj zinterpretować metaforyczny sens utworu.
Grupa 4: Postaraj się dokonać interpretacji metaforycznego sensu utworu.
7. Uczniowie otrzymują kilka minut na wykonanie zadania. Po określonym czasie nauczyciel wysłuchuje efektów pracy, prowadząc przy tym rozmowę kierowaną tak, aby wnioski były poprawne z modelową odpowiedzią.
8. Nauczyciel wywołuje dyskusję podsumowującą. Uczniowie określają na czym polega paraboliczny sens omawianego utworu A. Camusa. Podkreślenie roli motta, wyjaśnienie uniwersalnego sensu utworu.
9. Wnioski – zapisanie wniosków z dyskusji w zeszycie.
10. Praca domowa (do wyboru):
I. Na podstawie wybranych przez Ciebie opisów choroby i znajomości utworu spróbuj wskazać i zinterpretować inne znaczenia tytułowej dżumy, które pojawiają się w powieści A. Camus.
II. Motto i tytuł jako klucz do interpretacji dzieła literackiego. Rozważ problem na przykładzie „Dżumy” A. Camus.
III. Zbierz i przedstaw bibliografię podmiotową (utwory) i przedmiotową (opracowania)
dotyczącą nurtu literatury parabolicznej w kulturze europejskiej.
