Przedszkole to miejsce, w którym dziecko nabywa kompetencji społecznych. Uczy się sprawnej komunikacji i współpracy w grupie. Wszystko poprzez zabawę, która jest dla pociechy najbardziej naturalną formą aktywności.
Maluszek, który przychodzi do przedszkola po raz pierwszy musi się oswoić z nowa sytuacją społeczną. Komunikacja czy współdziałanie z rówieśnikami różni się od tego jak do tej pory dziecko funkcjonowało z rodzicami. Dlatego też niezbędne na początku są zabawy integracyjne, które służą przede wszystkim rozwojowi danej grupy, ale uczą także społecznych kompetencji. Proponujemy poniżej kilka zabaw i gier integracyjnych, które są zaledwie niewielkim wycinkiem metod możliwych do zastosowania w pracy z przedszkolakami.
W każdej zabawie najważniejsze jest przywitanie. Proponujemy kilka alternatyw jak rozpocząć by dzieci zapamiętały swoje imiona. Na melodię „Panie Janie” śpiewamy piosenkę, która zawiera imię danego dziecka. Na przykład:
Witaj (imię dziecka), witaj (imię dziecka);
do nas chodź, do nas chodź;
wszyscy cię lubimy, wszyscy cię lubimy;
z nami bądź, z nami bądź.
Lub drugą znaną wersję z odpowiednimi ruchami wykonywanymi przez pociechy:
Witaj (imię dziecka), witaj (imię dziecka) – dzieci podają sobie dłonie,
Jak się masz, jak się masz? – poklepują się po plecach,
Wszyscy cię witamy – machają dłonią,
Wszyscy cię kochamy – kładą rękę na sercu,
Bądź wśród nas, bądź wśród nas – ukłon.
Bardzo ważne w integracji grupy jest także zapamiętanie imion jej członków. Czasami bywa to łatwe- jeśli grupa jest mała, czasami jednak może sprawiać kłopoty. Warto wtedy skorzystać z którejś z naszych propozycji.
Zabawa „w tym jestem najlepszy”
Polega ona na tym, że dzieci siedzą w kręgu i podają sobie maskotkę. Dziecko, które trzyma pluszaka podaje swoje imię dodając przy tym, co potrafi dobrze robić. Najlepiej gdyby zabawę rozpoczął prowadzący nauczyciel a następnie podał maskotkę siedzącemu obok dziecku.
Zabawa z piłką
Dzieci stoją w kole. Ich zadaniem jest podawanie sobie piłki w dowolnej kolejności. Najważniejsze jednak, że rzucając muszą wymienić głośno imię dziecka, do którego piłkę rzucają.
Jaki nastrój ma twoje imię?
Przedszkolaki siedzą bądź stają w kole. Każde dziecko przedstawia się. Wymienia swoje imię na trzy różne sposoby: raz smutno, raz z radością a raz ze złością. Tą zabawę również może rozpocząć swoim przykładem prowadzący zajęcia nauczyciel.
Wykrzykiwanie imion
Dzieci siedzą w kręgu. Każde dziecko wypowiada swoje imię. Następnie reszta grupy je wykrzykuje i macha do przedstawiającego się malucha.
Celem zabawy integracyjnej jak sama nazwa wskazuje jest integracja grupy, poznanie się jej członków i nawiązanie bliższego kontaktu. Dla dzieci taką swobodną, naturalną i bezpieczną sytuacją jest zabawa. Dlatego też proces zacieśniania więzi grupowej w przedszkolu powinien odbywać się na takiej zasadzie. Poniżej prezentujemy kilka zabaw, które mogą być przeprowadzone wśród dzieci w różnym wieku.
Dotknij…
Zabawa ta polega na tym, że prowadzący wydaje komendę na przykład: „Teraz każde dziecko dotyka czegoś zielonego/ czerwonego/ okrągłego/ podłużnego, itd. Zadaniem dzieci jest odnaleźć przedmiot o takim kolorze bądź kształcie i dotknąć go. Osoba, która nie znajdzie rzeczy w danym kolorze, staje na środku sali i wymyśla nową komendę.
Naśladujemy…
Zadaniem dzieci jest naśladowanie różnych wymyślonych przez prowadzącego zajęcia sytuacji i czynności, jakie wykonują miś i laleczka. Dzieci dowolnie interpretują podaną przez nauczyciela propozycję. Miś może na przykład: śpieszyć się, wdrapywać na drzewo w poszukiwaniu miodu, jeść miodek z garnuszka, gładzić się po brzuszku, łowić ryby i układać się do snu. Laleczka natomiast: przegląda się w lusterku, poprawia fryzurę, wygładza sukienkę, kłania się, czesze się i pokazuje nowe pantofelki. Zabawa może odbywać się w akompaniamencie dowolnie wybranej przez nauczyciela muzyki.
Ludzie do ludzi
Przedszkolaki dobierają się w dowolne pary. Jeśli ktoś nie ma pary może wydawać komendy, jeśli dzieci jest parzysta ilość komendy podaje nauczyciel. Kontroluje on także prawidłowe wykonywanie zadań. Przykładowe polecenia to na przykład: nos do nosa, plecy do pleców, ręka do nogi. Zadaniem dzieci jest dotknięcie się podanymi częściami ciała. Na polecenie: ludzie do ludzi, maluchy zmieniają się partnerami. Zabawie towarzyszyć może akompaniament muzyczny.
Balonik
Ta doskonale wszystkim znana zabawa od lat cieszy się niesłabnącą popularnością wśród dzieci. Przedszkolaki tworzą bardzo ciasne koło trzymając się za ręce. Recytują rymowankę: „ Baloniku nasz malutki, rośnij duży okrąglutki, balon rośnie, że aż strach, przebrał miarę no i trach”. W miarę recytowania rymowanki, dzieci robią coraz większe koło. Na słowo trach „balon” pęka i dzieci przewracają się na podłogę.
Zwierzątka
Dzieci biegają po sali. Nauczyciel wcześniej przygotowuje sobie duże kartony z ilustracjami różnych zwierząt, na przykład: kota, psa, żaby, słonia itd. Zadanie dzieci polega na naśladowanie pokazanego na ilustracji zwierzęcia. Przedszkolaki musza naśladować nie tylko charakterystyczne ruchy, ale także dźwięki.
Pudełko ze śmiesznymi zadaniami
Przedszkolaki stoją w kole. W tle gra muzyka. Dzieci podają sobie między sobą pudełko. Gdy muzyka milknie osoba, która trzyma pudełko wyjmuje z niego jeden wcześniej przygotowany przez nauczyciela los. Na karteczce/ losie zapisane jest zadanie. Dziecko musi je wykonać. Przykładowe zadania to na przykład: podaj rękę wszystkim osobom, których imię zaczyna się na K, podskocz trzy razy na lewej nodze, wymień pięć owoców itd. Gdy zadanie jest wykonane zabawa zaczyna się od początku.
Wyścig
Dzieci siedzą na krzesłach ustawionych w stronę na przykład okna. Nauczyciel siedzi przed wszystkimi dziećmi i opowiada historię o konnym wyścigu. Dzieci naśladują jego ruchy. Historyjka może wyglądać następująco- Konie przygotowują się do jazdy i żegnają się z rodziną (cmokają/ wysyłają całuski ). Powoli ruszają ( równe rytmiczne uderzanie rękami o kolana). Są już w galopie (przyspieszenie tempa), pędzą przez bruczek (uderzanie piąstkami o klatkę piersiowa), przeskakują przez przeszkodę z wodą (2 uderzenia o kolana), a teraz czeka skok przez płotek (podskok z okrzykiem hop!). Uwaga, zbliża się ostry zakręt w prawo (wychylenie w prawo) i w lewo( wychylenie w lewo), a teraz na drodze ślimaczki (na wysokości twarzy rękami pokazujemy 2 ślimaki) i dalej biegniemy. Mijają łaźnię dziewczęcą (okrzyk cienkim głosem aaa!) a teraz łaźnię chłopięcą ( okrzyk grubym głosem ooo!) dalej biegną i mijają szuwary ( złożone ręce na wysokości twarzy i okrzyk sz!sz!sz!) Teraz konie zwalniają bieg, zatrzymują się i pomału zmęczone człapią do stajni i w nagrodę otrzymują cukier (słychać mmmmm/ konie prychają z radości). Wszyscy widzowie z radością żegnają się przez podanie dłoni. Do zobaczenia na następnych wyścigach! (machanie).
To lubię
Każde dziecko dostaje kartkę i kolorowy długopis/ mazak/ kredkę. Na kartce pionowo zapisujemy litery imienia dziecka. Zadaniem dziecka jest poszukanie wyrazu, który zaczyna się na daną literę ich imienia. Dzieci wymieniają rzeczy, które lubią. Na przykład:
K- kwiatki
A- agrest
S- słońce
I- interesujący
A- apaszka
Baloniki bez powietrza
Przedszkolaki stoją w sali w rozsypce. Wyglądają jak baloniki, z których ktoś spuścił powietrze: zgięte w pasie, głowy opuszczone, ręce luźno wiszące, mruczą coś do siebie, narzekają, syczą jakby uciekło z nich powietrze. Na komendę nauczyciela podrywają się. Prostują całe ciało, wyciągają ręce do góry i głośno krzyczą. Zadanie to można powtórzyć kilka razy.
Dodaj swój ruch
Dzieci siedzą w kole. Nauczyciel rozpoczyna zabawę. Wstaje i pokazuje jakiś ruch. Następna osoba siedząca z lewej strony powtarza ten ruch i dodaje swój. I tak po kolei. Podczas zabawy nie można nic mówić. Jeśli ktoś się odezwie lub ominie ruch, daje fant, na przykład zdejmuje buta.
Zabawa w domino
Zabawa ta polega na łączeniu takich samych elementów. Dzieci stoją w kole. Na środek wychodzi nauczyciel, który rozpoczyna zabawę. Mówi: „Jestem pierwszym elementem domina. Proszę do siebie kogoś kto, tak jak ja, … lubi kolor niebieski.” Dziecko, które jako pierwsze chwyci prowadzącego za rękę wygrywa i zaprasza do domino kolejną osobę o podobnych upodobaniach. Ostatnia osoba zamyka krąg i łączy wszystkich.
Zaczarowany bal
Dzieci wyobrażają sobie, że są na zaczarowanym balu porcelanowych laleczek. Tańczą w parach w rytm muzyki. Gdy muzyka zostaje przerwana dzieci zastygają w bezruchu i stają się „porcelanową figurką”. Jeśli ktoś się poruszy odpada z zabawy. Grę można poprowadzić do momentu aż zostanie jedna para.
Magiczny przedmiot
Przedszkolaki stoją w kole i podają sobie jakiś „magiczny” przedmiot, może to być maskotka, klocek, woreczek z grochem. Na komendę nauczyciela przedmiot nagle staje się bardzo ciężki, gorący, kruchy, cuchnący, lepki. Prowadzący zmienią polecenie po każdej rundce, jaką zrobi wśród dzieci „magiczny” przedmiot.
