Dzieci uczęszczające do przedszkola biorą udział w rozmaitych zajęciach. Część z nich ma typową funkcję dydaktyczną, część to połączenie nauki z zabawą czyli zabawy edukacyjne, ale jest tam też dużo miejsca dla zwyczajnej zabawy, która również odgrywa ważną rolę w rozwoju dziecka.
Schemat zajęć w przedszkolu
Wszystkie zajęcia odbywające się w przedszkolach są elementami pracy wychowawczo-dydaktycznej pedagogów. Pracę taką można realizować poprzez różne formy zajęć, zarówno przez zabawę, nauczanie początkowe, naukę czynności samoobsługowych, spacery i wycieczki, a także uroczystości okolicznościowe i konkursy.
Znaczenie zabawy dla dzieci przedszkolnych
Zabawa jest najbardziej charakterystyczną aktywnością życia dziecka, która jest dla niego sama sensem i istotą jego życia. Dziecko pragnie zabawy, ponieważ zaspokaja ona jego pragnienie działania i poznawania rzeczywistości. W przedszkolu maluch bierze udział w przeróżnego typu zabawach: ruchowych, konstrukcyjnych, tematycznych, dydaktycznych, komputerowych, plastycznych, a także dowolnych. Zabawy takie mogą mieć różną formę. Biorąc pod uwagę ilość dzieci biorących dział w zabawie rozróżniamy zabawy indywidualne i grupowe. Zabawy grupowe możemy podzielić na: równoległe (dzieci bawią się obok siebie, ale nie ze sobą), zbiorowe (dzieci bawią się wspólnie, lecz nie dzielą miedzy siebie ról i funkcji), a także zespołowe (posiadające wspólny cel, z podziałem na role, przywódcą i osobami wykonującymi poszczególne zadania). Innym podziałem zabaw jest podział ze względu na ich tematykę i treść. Możemy tu wyróżnić: zabawy manipulacyjne, zabawy konstrukcyjne, zabawy tematyczne, zabawy dydaktyczne, zabawy ruchowe. W zależności od wybranego scenariusza zabawa ma inne funkcje, oraz rozwija inne cechy dziecka. Zabawy manipulacyjne, w których nadrzędną rolę odgrywa zmysł dotyku i wzroku, uczą dzieci posługiwania się różnymi przedmiotami. Zabawy konstrukcyjne polegają na tworzeniu jakichś „dzieł”, obrazków, budowli itp. Tego typu zabawy kształtują zdolności plastyczne i artystyczne dziecka, uczą je posługiwać się narzędziami i kolorami, a także rozwijają jego wyobraźnię przestrzenną. Zabawy tematyczne polegają na odgrywaniu przeróżnych ról, wcielaniu się w rozmaite postaci. Takie zabawy uczą podporządkowywać przedmioty woli dziecka. Zabawy i gry dydaktyczne polegają na angażowaniu umysłu dziecka w różne zagadki, szarady i loteryjki. Takie zabawy aktywizują inteligencję dziecka, uczą je kierowania się logiką, a także podporządkowywania się ustalonym zasadom. Zabawy ruchowe z kolei aktywizują dziecko fizycznie co nie znaczy, że nie rozwijają też zdolności umysłu takich jak refleks, planowanie, tworzenie strategii.
Zajęcia dydaktyczne i sportowe
Zajęcia dydaktyczne i sportowe są organizowane przez nauczyciela. Możemy je podzielić na: edukację językową, społeczną, matematyczną, poznawanie przyrody i świata (edukacja ekologiczna), technika, muzyka, plastyka oraz ćwiczenia gimnastyczne. Aby nie przeciążać dzieci materiałem zajęcia dydaktyczne w przedszkolu odbywają się na zasadzie dziennych bloków tematycznych edukacyjnych i rozwojowych. Chodzi tu o realizowanie jednego dnia zajęć np. z edukacji językowej i rytmiki, a nie np. edukacji matematycznej i ekologicznej, gdyż może to prowadzić do wzajemnego poplątania ich treści przez dziecko. Panel rozwojowo – sportowy pozwala się dziecku odprężyć i poprawia jego kondycję, a także pomaga rozwijać różnorakie zdolności. Nie jest też do końca tak, że w danym bloku tematycznym nie realizuje się innych zagadnień, nauczyciel bardzo często wplata w nie tematy z dziedziny wiedzy ogólnej i przeróżne ciekawostki, jest też otwarty na inicjatywę i pytania dzieci. Wszystkie zajęcia są zorganizowane tak aby proces uczenia się dziecka był oparty na działaniu, przeżywaniu, samodzielnym poszukiwaniu rozwiązań i przyswajaniu określonej wiedzy w sposób wielozmysłowy.
Czynności samoobsługowe i prace użyteczne
Dzieci w przedszkolu są uczone czynności samoobsługowych. Opiekunowie obserwują dyskretnie dzieci i w razie potrzeby pomagają, starają się jednak nie wyręczać dziecka. Przynosi to wiele korzyści, zarówno dla dzieci, które są dumne z siebie, gdyż potrafią już zachowywać się jak dorośli czy starsze dzieci, a nauczyciel i rodzice nie muszą już nieustannie czuwać na poprawnością wykonania tych czynności. Czynności, których technikę i znaczenie poznaje przedszkolak to: mycie rąk przed jedzeniem, mycie zębów po posiłku, wiązanie bucików, ubieranie się i rozbieranie, w razie potrzeby korzystanie z toalety lub nocniczka (młodsze dzieci). Pracami użytecznymi nazywamy branie udziału w procesie utrzymania czystości i prawidłowego gospodarowania pomieszczeniem przedszkola. Dzieci uczy się między innymi utrzymania porządku w ich szafce czy szufladzie, sparzania po sobie miejsca pracy czy zabawy, segregowania zabawek czy klocków, podlewanie kwiatków, ścieranie tablicy itp. Tego typu czynności rozbudzają w dziecku poczucie odpowiedzialności i obowiązkowości, a także poszanowania dla pracy innych ludzi.
Spacery i wycieczki
Spacery i wycieczki są bardzo ważnym elementem edukacji ekologicznej i regionalnej przedszkolaka. Są też najbardziej interesującą bo namacalną formą poznawania przez dzieci tych zagadnień. Pozwalają również poznawać zasady funkcjonowania miasta (czy wsi), a także społeczności. W tym celu organizowane są wyjścia lub wycieczki do biblioteki, na pocztę, do domu kultury, ośrodka zdrowia, komisariatu policji, kina, teatru itp. Panel edukacji ekologicznej realizuje się poprzez wyjścia do parku, lasu, na łąkę, do sadu czy ogrodu, a także do zoo, do gospodarstw rolnych itp. Wyjścia związane z edukacją regionalną to spacery po okolicy przedszkola, do lokalnych muzeów, skansenów, zespołów pieśni i tańca itp.
Uroczystości i konkursy
W przedszkolach celebrowanych jest wiele uroczystości, co sprzyja zdobywaniu przez dzieci wiedzy o świecie, a także jest okazją do dodatkowej rozrywki. Świętami i ważnymi okazjami, których znaczenie jest przybliżane dzieciom są: Wielkanoc, Boże Narodzenie, Dzień Dziecka, Dzień Mamy, Dzień Taty, Dzień Babci, Dzień Dziadka, Dzień Sportu, Andrzejki, Mikołajki itp. Często z okazji takich świąt organizowane są przedstawienia lub małe akademie. Przedszkolaki mogą też uczestniczyć w różnego rodzaju wycieczkach, piknikach rodzinnych (dla dzieci i rodziców), oglądać zaproszone do placówki grupy teatralne, przestawnia cyrkowe i występy muzyczne. Dodatkowo urodziny każdego dziecka są świętowane przez cała grupę i wychowawców.
