Temat: Jak się uczyć? Skuteczne metody i techniki uczenia się.
Cele ogólne:
– uświadomienie uczniom potrzeby sprawniejszego wykorzystywania swoich możliwości intelektualnych,
Cele szczegółowe:
Uczeń:
– poznaje czynniki warunkujące efektywność nauki,
– dostrzega zależność miedzy sposobem uczenia się a typem inteligencji,
– zna metody efektywnego uczenia się i potrafi je dobrać do swojego typu
Metody:
– pogadanka,
– mini wykład,
– ćwiczenia.
Forma pracy:
– praca indywidualna
Pomoce dydaktyczne:
– test, plansze,
Przebieg zajęć:
1. Pogadanka dotycząca sposobu uczenia się, pytania m.in.: W jaki sposób się uczysz? Jakie stosujesz techniki uczenia? Co pomaga Ci w nauce?
2. Mini wykład – zapoznanie uczniów z rodzajami pamięci. Przedstawienie planszy nr 1.
3. Informację wstępne o pracy mózgu, przedstawienie planszy nr 2 oraz planszy nr 3.
4. Podsumowanie – różne osoby preferują różne sposoby uczenia się: jedni uczą się wzrokowo, inni ze słuchu, jeszcze inni na podstawie doświadczeń.
5. Ćwiczenie mające na celu odkrycie preferencji uczniów co do stylu uczenia się.
TEST POZWAJĄCY USTALIĆ ODPOWIADAJĄCY CI STYL UCZENIA SIĘ
1. Gdy spotykasz nieznaną ci osobę, na co zwracasz uwagę w pierwszej kolejności?
a) jak wygląda i jak jest ubrana,
b) w jaki sposób i co mówi, jaki ma głos,
c) co w stosunku do niej czujesz,
d) w jaki sposób się zachowuje i co robi.
2. Co najczęściej zostaje ci w pamięci po kilku dniach od spotkania nieznanej ci wcześniej osoby?
a) jej twarz,
b) jej imię/nazwisko,
c) to, co czułeś, będąc w jej towarzystwie, nawet jeśli zapomniałeś jej imię/nazwisko lub twarz,
d) to, co robiliście razem, nawet jeśli zapomniałeś jej imię/nazwisko lub twarz.
3. Gdy wchodzisz do nieznanego ci pomieszczenia, na co zwracasz przede wszystkim uwagę?
a) na jego wygląd,
b) na dźwięki i rozmowy, jakie się w nim toczą,
c) na to, jak dobrze emocjonalnie i fizycznie się w nim czujesz,
d) na to, co się w nim dzieje i co ty mógłbyś w nim robić.
4. Gdy uczysz się czegoś nowego, w jaki sposób robisz to najchętniej?
a) gdy nauczyciel daje ci coś do czytania na papierze lub tablicy, pokazuje ci książki, ilustracje, wykresy, mapy, szkice lub przedmioty, nie każąc ci przy tym niczego mówić, pisać, ani o niczym dyskutować,
b) gdy nauczyciel wyjaśnia wszystko, mówiąc lub wygłaszając wykład, pozwala ci przedyskutować temat i zadawać pytania, nie każąc ci przy tym na nic patrzeć, niczego czytać, pisać ani robić,
c) gdy nauczyciel pozwala ci zapisywać informacje lub sporządzać rysunki, dotykać przedmiotów, pisać na klawiaturze lub robić coś rękami,
d) gdy nauczyciel pozwala ci robić projekty, symulacje, eksperymenty, grać w gry, odgrywać role, odtwarzać rzeczywiste sytuacje z życia, dokonywać odkryć lub też angażować się w inne działania związane z ruchem
5. Gdy uczysz czegoś innych, co zwykle robisz?
a) dajesz im coś do oglądania, na przykład jakiś przedmiot, ilustrację lub wykres, udzielając przy tym jedynie krótkiego werbalnego wyjaśnienia lub nie udzielając go wcale, dopuszczając lub nie do krótkiej dyskusji,
b) objaśniasz wszystko werbalnie, nie pokazując żadnych materiałów graficznych,
c) rysujesz coś, piszesz lub w inny sposób używasz rąk do wyjaśniania,
d) demonstrujesz coś, robiąc to lub każesz uczniom robić to wspólnie z tobą.
6. Jaki rodzaj książek czytasz najchętniej?
a) książki, które zawierają opisy pomagające ci zobaczyć to, co się dzieje,
b) książki zawierające informacje faktograficzne, historyczne lub dużo dialogów,
c) książki o uczuciach i emocjach bohaterów, poradniki, książki o emocjach i związkach międzyludzkich lub książki na temat tego, jak poprawić stan twojego ciała i umysłu,
d) krótkie książki z wartką akcją lub książki, które pomagają ci doskonalić umiejętności w sporcie, hobby czy też rozwijać jakiś talent.
7. Którą z poniższych czynności wykonujesz najchętniej w czasie wolnym?
a) czytasz książkę lub przeglądasz czasopismo,
b) słuchasz książki nagranej na kasetę, rozmowy w radiu, słuchasz muzyki lub sam muzykujesz,
c) piszesz, rysujesz, piszesz na maszynie/komputerze lub robisz coś rękami,
d) uprawiasz sport, budujesz coś lub grasz w grę wymagającą ruchu.
8. Które z poniższych stwierdzeń najlepiej charakteryzuje sposób, w jaki czytasz lub uczysz się?
a) potrafisz się uczyć, gdy słychać muzykę, inne dźwięki lub rozmowę, ponieważ umiesz się od nich odseparować,
b) nie potrafisz się uczyć, gdy w twoim pobliżu słychać muzykę, inne dźwięki lub rozmowę, ponieważ nie umiesz się od nich odseparować,
c) musisz czuć się wygodnie, rozluźniony; potrafisz pracować zarówno przy muzyce, jak i w ciszy, jednak dekoncentrują cię negatywne uczucia innych,
d) Musisz czuć się wygodnie, rozluźniony; potrafisz pracować zarówno przy muzyce, jak i w ciszy, jednak dekoncentruje cię działalność i ruchy innych osób znajdujących się w tym samym pomieszczeniu.
9. Gdy z kimś rozmawiasz, gdzie kierujesz wzrok? (aby odpowiedzieć na to pytanie, możesz poprosić kogoś, by cię obserwował w trakcie rozmowy).
a) patrzysz na twarz rozmówcy, chcesz także, by ta osoba patrzyła na twoją twarz, gdy do niej mówisz,
b) spoglądasz jedynie krótko na rozmówcę, po czym twój wzrok wędruje na prawo i lewo,
c) spoglądasz jedynie krótko na rozmówcę, by zobaczyć jego wyraz twarzy, po czym spoglądasz w dół lub w bok,
d) rzadko spoglądasz na rozmówcę, patrzysz głównie w dół lub w bok, jeśli jednak pojawi się jakiś ruch lub działanie, natychmiast spoglądasz w tamtym kierunku.
10. Które z poniższych stwierdzeń najlepiej do ciebie pasuje?
a) zwracasz uwagę na kolory, kształty, wzory i desenie w miejscach, w których się znajdziesz; masz dobre oko do barw i kształtów,
b) nie znosisz ciszy i jeśli tam, gdzie akurat jesteś, jest za cicho, nucisz coś, podśpiewujesz lub głośno mówisz; włączasz radio, telewizor, magnetofon lub odtwarzacz CD, by w twoim otoczeniu były bodźce słuchowe,
c) jesteś wrażliwy na uczucia innych ludzi, twoje własne uczucia łatwo ulegają zranieniu; nie potrafisz się skoncentrować, gdy inni cię nie lubią, czujesz potrzebę bycia kochanym i akceptowanym, by pracować,
d) trudno ci wysiedzieć nieruchomo w jednym miejscu, potrzebujesz dużo ruchu, a jeśli już musisz siedzieć garbisz się, wiercisz, stukasz w podłogę butami lub często niespokojnie poruszasz nogami.
11. Które z poniższych stwierdzeń najlepiej do ciebie pasuje?
a) zwracasz uwagę na nieodpowiednie dopasowanie części garderoby danej osoby lub na to, że jej włosy są w nieładzie i często chcesz to naprawić,
b) niepokoi cię, gdy ktoś nie potrafi dobrze się wysławiać, jesteś wrażliwy na odgłos kapiącego kranu lub odgłosy wydawane przez urządzenia gospodarstwa domowego,
c) płaczesz podczas wzruszających scen w kinie lub czytając wzruszającą książkę,
d) niepokoisz się i czujesz się nieprzyjemnie, gdy jesteś zmuszony siedzieć nieruchomo; nie potrafisz przebywać zbyt długo w jednym miejscu.
12. Co wywołuje u ciebie największy niepokój?
a) miejsce, w którym panuje bałagan i nieład,
b) miejsce, w którym jest za cicho,
c) miejsce, w którym nie czujesz się dobrze fizycznie lub emocjonalnie,
d) miejsce, w którym nie wolno niczego robić lub jest za mało przestrzeni na ruch.
13. Czego najbardziej nie lubisz, podczas gdy ktoś cię uczy?
a) słuchania wykładu, na którym nie wykorzystuje się żadnych pomocy wizualnych,
b) czytania po cichu, bez żadnych werbalnych wyjaśnień czy dyskusji,
c) niemożności rysowania, gryzmolenia czegoś na kartce papieru, dotykania wszystkiego rękami lub sporządzania notatek, nawet jeśli nie będziesz już nigdy więcej z nich korzystał,
d) patrzenia i słuchania w bezruchu.
14. Wróć pamięcią do jakiegoś szczęśliwego momentu ze swojego życia. Przez chwilę spróbuj przypomnieć sobie jak najwięcej szczegółów związanych z tym wydarzeniem. Jakie wspomnienia utkwiły ci w pamięci?
a) to, co widziałeś, na przykład wygląd ludzi, miejsc czy przedmiotów,
b) to, co słyszałeś, na przykład dialogi i rozmowy, to, co powiedziałeś, oraz dźwięki wokół ciebie,
c) wrażenia dotykowe na skórze i ciele, a także to, jak czułeś się fizycznie i emocjonalnie,
d) to, co robiłeś, ruchy twojego ciała, twoje dokonania.
15. Przypomnij sobie któryś ze swoich urlopów lub wycieczek. Przez chwilę spróbuj przypomnieć sobie jak najwięcej szczegółów związanych z tym doświadczeniem. Jakie wspomnienia utkwiły ci w pamięci?
a) to, co widziałeś, na przykład wygląd ludzi, miejsc czy przedmiotów,
b) to, co słyszałeś, na przykład dialogi i rozmowy, to, co powiedziałeś, oraz dźwięki wokół ciebie,
c) wrażenia dotykowe na skórze i ciele, a także to, jak czułeś się fizycznie i emocjonalnie,
d) to, co robiłeś, ruchy twojego ciała, twoje dokonania.
16. Wyobraź sobie, że musisz przez cały czas przebywać w jednym z niżej opisanych miejsc, w którym możesz wykonywać różnego rodzaju czynności. W którym z nich czułbyś się najlepiej?
a) miejsce, w którym możesz czytać; oglądać obrazy, dzieła sztuki, mapy, wykresy i fotografie; rozwiązywać zagadki wizualne, takie jak odnajdowanie drogi w labiryncie lub wyszukiwanie brakującego elementu obrazu; grać w gry słowne takie jak scrabble czy boggle; zajmować się dekorowaniem wnętrz lub przymierzać ubrania,
b) miejsce, w którym możesz słuchać nagranych na kasety opowiadań, muzyki, radiowych lub telewizyjnych talk shows i wiadomości; grać na instrumencie lub śpiewać; bawić się głośno w gry słowne, rozprawiać o czymś, udawać dyskdżokeja; czytać na głos lub wygłaszać przemówienia, fragmenty ról ze sztuk teatralnych i filmów, czytać na głos poezję lub opowiadania,
c) miejsce, w którym możesz rysować, malować, rzeźbić lub zajmować się rzemiosłem; tworzyć coś na piśmie lub pisać na komputerze; wykonywać czynności przy użyciu rąk, takie jak gra na instrumencie, gra w gry planszowe, takie jak szachy czy warcaby, lub budowanie modeli,
d) miejsce, w którym możesz uprawiać sport, grać w piłkę lub gry ruchowe, które angażują twoje ciało; odgrywać rolę w sztuce teatralnej lub przedstawieniu; robić projekty, podczas których możesz wstać i poruszać się; robić eksperymenty, badać i odkrywać nowe rzeczy, budować coś lub składać ze sobą mechaniczne elementy; brać udział w zbiorowym współzawodnictwie.
17. Gdybyś miał zapamiętać nowe słowo, zrobiłbyś to najlepiej:
a) widząc je,
b) słysząc je,
c) zapisując je,
d) odtwarzając to słowo w umyśle lub fizycznie.
Obliczanie wyników
Przewaga odpowiedzi a – wzrokowiec.
Przewaga odpowiedzi b- słuchowiec.
Przewaga odpowiedzi c dotykowiec.
Przewaga odpowiedzi d kinestetyk.
Wzrokowiec
Lubi wokół siebie porządek. Gdy w jego otoczeniu panuje nieład ma trudności z koncentracją. Zwraca uwagę na wygląd zewnętrzny swój i innych osób. Dobrze zapamiętuje kolory, rysunki, położenie przedmiotów oraz twarze. Nie ma pamięci do imion, nazwisk, tytułów. Mówi szybko utrzymując kontakt wzrokowy z rozmówcą. Używa często takich słów jak: widzieć, patrzeć, wyobrażać, spójrz, obraz, wygląd, kolor, obserwować. Używa następujący zwrotów: ” zobacz, jaka piękna muzyka”, „wyglądasz na zmęczonego”, „spójrz jak to pięknie pachnie”, „ciemno to widzę”, „to wygląda bardzo interesująco”. Najlepiej pamięta to, co zobaczył w postaci tekstu, filmu, zdjęć, wykresów, prezentacji, materiałów graficznych. Lubi zapisywać i robić notatki. Preferuje sztuki wizualne. W nauce nie przeszkadza mu muzyka i odgłosy rozmów, ale panujący w jego otoczeniu chaos i nieporządek.
Słuchowiec
Lubi dialogi i rozmowy. Uczy się słuchając innych i dyskutując. Dobrze pamięta twarze. Komunikując się z inną osobą zwraca uwagę na dźwięk jej głosu, sposób mówienia i na to, co mówi. Lubi czytać głośno lub półgłosem, mówi sam do siebie, śpiewa i gwiżdże. Zapamiętuję muzykę i przebieg rozmowy, może mieć natomiast kłopoty z odczytywaniem map i geometrii. Woli mówić o działaniach niż je oglądać. Używa słów: cichy, głos, dźwięk, odgłosy, głośny, rozmawiać, hałasować. Charakterystyczne sformułowania to: „słuchaj”, „posłuchaj jakie to dobre”, „coś mi tu zgrzyta”, „był za duży hałas”, „słuchaj jakie to ciekawe”. Potrzebuje ciszy, aby się uczyć. Muzyka lub hałas go rozprasza. Z łatwością uczy się języków obcych.
Dotykowiec (czuciowiec)
Uczy się przez dotyk, odbieranie wrażeń na powierzchni skóry. Używa rąk i palców, które łączy z dotykiem i emocjami. Zwraca uwagę na gesty i mimikę ciała. Utrzymuje kontakt wzrokowy z rozmówcą. Często zachowuje się ekspresyjnie; gestykuluje, tupie. Lubi ruch i emocje. Używa słów: cieszyć się, bać się, zimno, świeży, twardy, miękki, pachnący, cierpieć oraz następujących zwrotów: „mam wrażenie „, „czujesz to?”, „czuję co masz na myśli”. Zapamięta lepiej to, co narysuje. Uczy się poprzez wykonywanie czynności, koncentruje się na zadaniach umysłowych. Ma problem z odcięciem się od cudzych uczuć, co nie pozwala mu się skoncentrować.
Kinestetyk
Najchętniej uczy się w ruchu. Męczy się słuchając wykładu. Gdy siedzi na krześle zwykle porusza nogami lub kołysze się. Lubi nieporządek. Potrzebuje dużo przestrzeni. Cechuje go pragmatyzm. Często gestykuluje, mówi niewiele i lakonicznie. Używa słów, które opisują działanie: szybko, ruszać się, organizować, jechać, załatwiać. Charakterystyczne dla niego zwroty to: „to mnie porusza”, „czuję nacisk”, ” wezmę sprawy w swoje ręce”, „trzeba stąpać twardo po ziemi”. W czasie nauki kinestetyk powinien robić częste przerwy na ćwiczenia fizyczne lub przemieszczać się. Chociaż sam potrzebuje dużej ilości ruchu, ruch innych go dekoncentruje.
Według przeprowadzonych badań wynika, że około 30% ludzi zapamiętuje trzy czwarte z tego, co usłyszy, około 40% zapamiętuje trzy czwarte z tego, co przeczyta lub zobaczy, około 15% najlepiej uczy się dotykowo i tyle samo uczy się poprzez ruch i działanie, czyli kinestetycznie.
4. Przedstawienie planszy nr 4.
5. Podsumowanie lekcji – stworzenie ogólnych zasad efektywnego uczenia się dla wszystkich typów (propozycje uczniów ewentualnie uzupełnione przez prowadzącego zajęcia) – zapis na tablicy.
PRZEPIS NA EFEKTYWNE UCZENIE SIĘ:
1. Samopoczucie:
– zdrowy
– wyspany
– wypoczęty
– pojedzony ale nie przejedzony
– ubrany w luźne ubranie
– w dobrym nastroju
– zainteresowany przedmiotem nauki (jeśli nie, to zastosuj jedną z technik afirmacyjnych: powiedz sobie, że jesteś mądry, zdolny, wierzysz w siebie i lubisz się uczyć)
– jeśli jesteś ociężały lub ospały, to weź szybki, chłodny prysznic
– nie myśl o tych wspaniałych rzeczach, które czekają na Ciebie po zakończeniu nauki
2. Warunki zewnętrzne:
– wywietrz pomieszczenie, w którym będziesz się uczyć
– zadbaj o właściwą temperaturę i wilgotność powietrza
– przygotuj wygodne miejsce do nauki i odpowiednie oświetlenie
– zadbaj o ciszę lub przygotuj muzykę, która pomoże Ci w nauce
– posprzątaj pokój
3. Sposób uczenia się:
– ucz się w odpowiednim czasie – planuj naukę
– zacznij uczyć się od najtrudniejszych lub najnudniejszych rzeczy
– rób krótkie przerwy wypełnione aktywnością fizyczną
– reaguj na objawy przemęczenia umysłowego
– stosuj różne techniki uczenia się
– często rób powtórki
Bibliografia:
1. J. Rodniański , Jak się uczyć?
2. R. Linksman , W jaki sposób szybko się uczyć?
1 – SŁUCHOWCY 30%
2- WZROKOWCY 40%
3- DOTYKOWCY 15%
4- KINESTETYCY 15%
(PLANSZA NR 4)
(PLANSZA NR 2)
(PLANSZA NR 3)
(PLANSZA NR 1)
