SCENARIUSZ LEKCJI JĘZYKA POLSKIEGO
„KAMIENIE NA SZANIEC”
Temat: „Nie należy spatałaszyć szans, które dostaliśmy do rąk” (A. Kamiński „Kamienie na szaniec”).
Cele lekcji:
Uczeń:
– zna i potrafi opowiedzieć treść lektury „Kamienie na szaniec”,
– sprawnie wypełnia ankiety,
– wyszukuje cytaty na dany temat,
– umiejętnie korzysta ze słownika języka polskiego,
– potrafi wyciągać właściwe wnioski z przeprowadzonej lekcji.
Metody:
heureza, dyskusja, praca z tekstem, ankiety
Formy:
– praca indywidualna,
– praca w grupach.
Tok lekcji
1) Uczniowie wypełniają ankiety rozdane przez nauczyciela. (załącznik 1)
2) Analiza wyników ankiety. Kreatywna próba odpowiedzenia na te same pytanie jako bohaterowie lektury. Nauczyciel uświadamia uczniom, że mają do czynienia z dokumentem, a więc historyczną prawdą, nie jest to fikcja lietracka.
3) Wyciągniecie wniosków z przeprowadzonego ćwiczenia.
4) Jeden z uczniów odczytuje na głos fragment lektury (załącznik 2.)
5) Wspólnie z nauczycielem uczniowie zastanawiają się nad czynnikami, które ukształtowały osobowość bohaterów, np. dom rodzinny, szkoła średnia, harcerstwo.
6) Nauczyciel dzieli klasę na sześć grup (po diwe konkurencyjne). Grupy będą opracowywać jedno z trzech wypisanych wyżej zagadnień. (przykładowo rozwiązane ćwiczenie – załącznik 3.)
7) Dyskusja na temat losów, marzeń i szans, jakie mieli i wykorzystali (lub nie) bohaterowie lektury. Uczniowie swoje opinie popierają cytatami z książki.
Przykładowe pytania i cytaty (załącznik 4).
8) Dyskusja nad pojęciem godność: godny człowiek, godne życie. Jeden z uczniów szuka hasła w słowniku. Notatka do zeszytu:
godność- poczucie własnej wartości, szacunek dla samego siebie, honor, duma;
człowiek godny- cieszący się zaufaniem, wzbudzający szacunek, poważny;
godne zachowanie, życie- poważne, właściwe, odpowiednie, z poczuciem własnej wartości, wzbudzające szacunek.
Praca domowa
Zastanów się i odpowiedz na pytanie:
Czy w XXI wieku istnieje jeszcze pojęcie „godne zycie”? Co decyduje o godności człowieka?
Załącznik 1.
Pytania do ankiety:
1. Czy w domu rodzinnym znajdziesz spokój i dobry klimat do rozmowy?
2. Kogo z rodziny darzysz największym zaufaniem i dlaczego?
3. Czym się interesujesz naprawdę?
4. Jaki sport czynnie uprawiasz?
5. Jak oceniasz atmosferę w szkole, do której uczęszczasz?
6. Czy stanowisz wraz z kolegami zgraną paczkę przyjaciół?
7. Czy należysz do organizacji młodzieżowej?
8. Czy zdajesz sobie sprawę ze swych słabości? Jak pracujesz nad ich przezwyciężeniem?
9. Czym będziesz się kierować wybierając w przyszłości szkołę, zawód?
10. Uporządkuj wartości w kolejności ważnej dla ciebie: sprawiedliwość,
uczciwość, honor, przyjaźń, patriotyzm.
Załącznik 2.
Fragment lektury:
„ Oczywiście szkoła, dom, środowisko koleżeńskie ogromnie ułatwiły dobry
start życiowy tym chłopcom. Ale nie popełnijmy błędu złej oceny: o poziomie sportowca nie decyduje nawet najlepsze boisko ani najbardziej wygodny ubiór, ani skrupulatne przestrzeganie trybu życia sportowego – o poziomie sportowca decyduje co innego:
jego istotne uzdolnienia sportowe i jego praca nad sobą. To porównanie jest odpowiedzią na pytanie o rolę dobrych warunków młodości Rudego, Alka i niektórych ich kolegów.
Warunki te ułatwiły kształtowanie się dobrych charakterów. Ale właściwa i
pełna zasługa, że Alek i Rudy stali się tym, czym się stali, przypada w udziale samym tym chłopcom i ich woli, z jaką chwycili w dłonie ster swego życia. Iluż młodych ludzi marnuje się i zatraca wśród tych samych, jakie mieli ci dwaj, warunków młodości.” ( str. 53 )
Załącznik 3.
Miejsce zdobywania Sposób, w jaki nabywali
doświadczenia życiowego doświadczeń życiowych:
• dom rodzinny – obserwacje zachowań rodziców,
– rozmowy i dyskusje z rodzicami
i rodzeństwem;
• dobra szkoła średnia – samokształcenie – dzięki
( Gimnazjum im. S. Batorego dobremu nauczycielowi,
w Warszawie ) – rozwijanie zainteresowań
( chodzenie do kina, wycieczki
krajoznawczo – turystyczne ),
– uprawianie sportów,
– wybór wartościowej lektury,
– dyskusje na lekcjach
i pozalekcyjne;
• harcerstwo – uczenie się dyscypliny,
– uczenie się współżycia
i współdziałania w grupie,
– wspólnota zachowań i ideałów,
– odkrywanie talentów,
niwelowanie słabości.
Załącznik 4.
– Czy chłopcy byli świadomi tego, że im się w życiu powiodło?
„ Nie ma co gadać, powiodło nam się! Mieliśmy dobrą szkołę, potrafiliśmy stworzyć zespół koleżeński. Staliśmy się grupą przyjaciół. Noblesse oblige. Nie wolno spatałaszyć szans, które dostaliśmy do rąk.”
– Jakie snuli plany?
Zamierzali wykorzystać daną im szansę:
– ukończyć studia,
– podjąć się służby społecznej,
– upowszechniać szkolnictwo
– należeć do grona pierwszorzędnych inżynierów i wychowawców.
Dlaczego tak intensywnie pracowali nad sobą?
Chłopcy w ten sposób przygotowywali się do godnego życia.
